龟类物种总名录
来源: 网络
摘要
基于《家庭养龟手册》整理的综合龟类物种名录,涵盖2021版中国国家重点保护野生动物名录龟种和2023版CITES附录龟类,按科属分类整理约200个龟鳖物种。★表示该物种在中国有自然分布。2026-07-23 已对照 sp2000.org.cn《中国生物物种名录2026版》龟鳖目 48 个中国分布接受名进行核对,补充了 11 个此前缺失的物种页。
一、2021版国家重点保护名录龟种
国家一级保护
| 物种 | 学名 | 备注 |
|---|---|---|
| 平胸龟 ★ | Platysternon megacephalum | 平胸龟科,头大不能缩壳 |
| 缅甸陆龟 ★ | Indotestudo elongata | 陆龟科 |
| 凹甲陆龟 ★ | Manouria impressa | 陆龟科,背甲凹陷 |
| 四爪陆龟 ★ | Testudo horsfieldii | 陆龟科,即俄罗斯陆龟 |
| 红海龟(蠵龟)★ | Caretta caretta | 海龟科 |
| 绿海龟 ★ | Chelonia mydas | 海龟科 |
| 玳瑁 ★ | Eretmochelys imbricata | 海龟科 |
| 太平洋丽龟 ★ | Lepidochelys olivacea | 海龟科 |
| 棱皮龟 ★ | Dermochelys coriacea | 棱皮龟科 |
| 鼋 ★ | Pelochelys cantorii | 鳖科 |
| 斑鳖 ★ | Rafetus swinhoei | 鳖科,全球仅存个位数 |
国家二级保护
| 物种 | 学名 | 备注 |
|---|---|---|
| 欧氏摄龟 ★ | Cyclemys oldhamii | 地龟科 |
| 黑颈乌龟 ★ | Mauremys nigricans | 地龟科 |
| 乌龟(草龟)★ | Mauremys reevesii | 地龟科,中国最常见 |
| 花龟 ★ | Mauremys sinensis | 地龟科 |
| 黄喉拟水龟 ★ | Mauremys mutica | 地龟科,喉部黄色 |
| 地龟 ★ | Geoemyda spengleri | 地龟科 |
| 眼斑水龟 ★ | Sacalia bealei | 地龟科 |
| 四眼斑水龟 ★ | Sacalia quadriocellata | 地龟科 |
| 山瑞鳖 ★ | Palea steindachneri | 鳖科,仅限野外种群 |
| 闭壳龟属所有种 ★ | Cuora spp. | 地龟科,14种见下 |
闭壳龟属(Cuora spp.)二级保护名录
| 物种 | 学名 | 特征 |
|---|---|---|
| 金头闭壳龟 | Cuora aurocapitata | 头部金黄色,安徽特有 |
| 黄缘闭壳龟 ★ | Cuora flavomarginata | 边缘黄色,最常见闭壳龟 |
| 黄额闭壳龟 | Cuora galbinifrons | 额部黄色,2023 CITES 升至附录I |
| 百色闭壳龟 | Cuora mccordi | 广西百色特有 |
| 锯缘闭壳龟 | Cuora mouhotii | 背甲边缘锯齿状 |
| 潘氏闭壳龟 | Cuora pani | 陕西/四川特有 |
| 三线闭壳龟 ★ | Cuora trifasciata | 俗称金钱龟,背甲三条纵纹 |
| 云南闭壳龟 | Cuora yunnanensis | 云南特有,一度被认为灭绝 |
| 周氏闭壳龟 | Cuora zhoui | 广西特有 |
| 琼崖闭壳龟 | Cuora serrata | 海南特有(现为锯缘亚种) |
| 马来闭壳龟 | Cuora amboinensis | 东南亚分布 |
| 布氏闭壳龟 | Cuora bourreti | 越南/老挝 |
| 图纹闭壳龟 | Cuora picturata | 越南南部特有 |
| 丽圆闭壳龟 | Cuora cyclornata | 越南/广西 |
二、2023版CITES附录重要变更
由附录II升级至附录I
- 红冠潮龟(Batagur kachuga)
- 黄额闭壳龟(Cuora galbinifrons)
新增至附录I
- 科拉泥龟(Kinosternon cora)
- 瓦拉塔泥龟(Kinosternon vogti)
新增至附录II
- 玛塔蛇颈龟(Chelus fimbriatus)、奥利诺科枫叶龟(Chelus orinocensis)
- 大鳄龟(Macrochelys temminckii)、拟鳄龟(Chelydra serpentina)
- 地图龟属多个种(巴氏、恩氏、吉氏、珍珠河、阿拉巴马)
- 木纹龟属(Rhinoclemmys spp.)
- 窄桥麝香龟(Claudius angustatus)
- 动胸龟属(Kinosternon spp.)除附录I外全部
- 大麝香龟、太平洋巨型麝香龟(Staurotypus spp.)
- 麝香龟属(Sternotherus spp.)整属
三、按科属的龟类物种总目
海龟科 Cheloniidae
| 物种 | 学名 | CITES | 保护 |
|---|---|---|---|
| 红海龟(蠵龟)★ | Caretta caretta | I | 国家一级 |
| 绿海龟 ★ | Chelonia mydas | I | 国家一级 |
| 玳瑁 ★ | Eretmochelys imbricata | I | 国家一级 |
| 太平洋丽龟 ★ | Lepidochelys olivacea | I | 国家一级 |
| 肯氏丽龟 | Lepidochelys kempii | I | — |
| 平背龟 | Natator depressus | I | — |
棱皮龟科 Dermochelyidae
| 棱皮龟 ★ | Dermochelys coriacea | I | 国家一级 |
鳄龟科 Chelydridae
| 拟鳄龟 | Chelydra serpentina | II(2023新增) | — | | 大鳄龟 | Macrochelys temminckii | II(2023新增) | — |
两爪鳖科 Carettochelyidae
| 两爪鳖(猪鼻龟) | Carettochelys insculpta | II | — |
鳖科 Trionychidae(代表种)
| 中华鳖 ★ | Pelodiscus sinensis | — | — | | 山瑞鳖 ★ | Palea steindachneri | — | 国家二级 | | 鼋 ★ | Pelochelys cantorii | I | 国家一级 | | 斑鳖 ★ | Rafetus swinhoei | I | 国家一级 |
地龟科 Geoemydidae(中国保护种为主)
| 乌龟 ★ | Mauremys reevesii | III(中国) | 国家二级 | | 花龟 ★ | Mauremys sinensis | — | 国家二级 | | 黄喉拟水龟 ★ | Mauremys mutica | II | 国家二级 | | 黑颈乌龟 ★ | Mauremys nigricans | — | 国家二级 | | 艾氏拟水龟 ★ | Mauremys iversoni | III(中国) | — | | 大头乌龟 ★ | Mauremys megalocephala | — | — | | 腊戍拟水龟 | Mauremys pritchardi | — | — | | 缺颌花龟 | Ocadia glyphistoma | — | — | | 费氏花龟 | Ocadia philippeni | — | — | | 拟眼斑水龟 | Sacalia pseudocellata | — | — | | 眼斑水龟 ★ | Sacalia bealei | — | 国家二级 | | 四眼斑水龟 ★ | Sacalia quadriocellata | — | 国家二级 | | 地龟 ★ | Geoemyda spengleri | II | 国家二级 | | 日本地龟 | Geoemyda japonica | II | — | | 欧氏摄龟 ★ | Cyclemys oldhamii | II | 国家二级 | | 安南龟 | Mauremys annamensis | II | — | | 庙龟 | Heosemys annandalii | II | — | | 扁东方龟 | Heosemys depressa | II | — | | 大东方龟 | Heosemys grandis | II | — | | 锯缘东方龟 | Heosemys spinosa | II | — | | 苏拉威西地龟 | Leucocephalon yuwonoi | II | — | | 冠背草龟 | Hardella thurjii | II | — | | 马来潮龟 | Batagur affinis | I | — | | 潮龟 | Batagur baska | I | — | | 红冠潮龟 | Batagur kachuga | I(2023升级) | — | | 黑池龟 | Geoclemys hamiltonii | I | — | | 三脊棱龟 | Melanochelys tricarinata | I | — | | 眼斑沼龟 | Morenia ocellata | I | — | | 印度沼龟 | Morenia petersi | II | — | | 印度泛棱背龟 | Pangshura tecta | I | — | | 三棱潮龟 | Pangshura tentoria | II | — | | 咸水龟 | Callagur borneoensis | II | — | | 缅甸潮龟 | Batagur trivittata | II | — | | 史密斯泛棱背龟 | Pangshura smithii | II | — | | 阿萨姆泛棱背龟 | Pangshura sylhetensis | II | — | | 印度帐篷龟 | Pangshura flaviventer | II | — | | 呵叻食螺龟 | Malayemys isan | — | — | | 大头马来龟 | Malayemys macrocephala | — | — | | 马来龟 | Malayemys subtrijuga | II | — | | 日本拟水龟 | Mauremys japonica | II | — | | 果龟 | Notochelys platynota | II | — | | 巨龟 | Orlitia borneensis | II | — |
泽龟科 Emydidae
| 锦龟 | Chrysemys picta | — | — | | 欧洲池龟 | Emys orbicularis | III(乌克兰) | — | | 牟氏水龟 | Glyptemys muhlenbergii | I | — | | 木雕水龟 | Glyptemys insculpta | II | — | | 斑点水龟 | Clemmys guttata | II | — | | 布氏拟龟 | Emydoidea blandingii | II | — | | 钻纹龟 | Malaclemys terrapin | II | — | | 科阿韦拉箱龟 | Terrapene coahuila | I | — | | 箱龟属(8种) | Terrapene spp. | II | — |
图龟属 Graptemys(地图龟,14+种)
巴伯图龟 G. barbouri、恩斯特图龟 G. ernsti、吉本斯图龟 G. gibbonsi、珀尔河图龟 G. pearlensis、花图龟 G. pulchra、卡氏地图龟 G. caglei、黄斑地图龟 G. flavimaculata、地理图龟 G. geographica、黑瘤地图龟 G. nigrinoda、环纹地图龟 G. oculifera、沃希托地图龟 G. ouachitensis、萨宾地图龟 G. sabinensis、拟地图龟 G. pseudogeographica、德州地图龟 G. versa —— 全部列入CITES附录III(美国)或II(2023新增部分)
动胸龟科 Kinosternidae
| 泥龟 | Dermatemys mawii | II | — | | 窄桥动胸龟 | Claudius angustatus | II(2023新增) | — | | 动胸龟属所有种 | Kinosternon spp. | II(2023新增) | 科拉/瓦拉塔为I | | 大麝香龟 | Staurotypus triporcatus | II(2023新增) | — | | 太平洋巨型麝香龟 | Staurotypus salvinii | II(2023新增) | — | | 麝香龟属所有种 | Sternotherus spp. | II(2023新增) | — |
蛇颈龟科 Chelidae
| 短颈龟 | Pseudemydura umbrina | I | — | | 麦氏长颈龟 | Chelodina mccordi | II | — | | 亚马逊蛇颈龟 | Chelus fimbriatus(玛塔) | II(2023新增) | — |
陆龟科 Testudinidae(代表种)
| 四爪陆龟 ★ | Testudo horsfieldii | II | 国家一级 | | 缅甸陆龟 ★ | Indotestudo elongata | II | 国家一级 | | 凹甲陆龟 ★ | Manouria impressa | II | 国家一级 | | 挺胸龟 | Chersina angulata | II | — | | 阿根廷陆龟 | Chelonoidis chilensis | II | — | | 豹纹陆龟 | Stigmochelys pardalis | II | — | | 欧洲陆龟 | Testudo graeca(希腊陆龟) | II | — | | 赫曼陆龟 | Testudo hermanni | II | — | | 翘缘陆龟 | Testudo marginata | II | — | | 布氏珍龟 | Homopus boulengeri | II | — | | 斑点珍龟 | Homopus signatus | II | — | | 纳米比亚珍龟 | Chersobius solus | II | — | | 沙漠地鼠龟 | Gopherus agassizii | II | — | | 帐篷星丛龟 | Psammobates tentorius | II | — | | 蔗林龟 | Vijayachelys silvatica | II | — | | 棕木纹龟 | Rhinoclemmys annulata | II(2023新增) | — | | 犁沟木纹龟 | Rhinoclemmys areolata | II(2023新增) | — |
注:陆龟科 Testudinidae 全部种均列入 CITES 附录II(附录I物种除外)
四、sp2000.org.cn 2026 中国分布名录核对
依据《中国生物物种名录 2026 年度版》(sp2000.org.cn),中国分布的龟鳖目 Testudines 共有 48 个接受种,分属 8 科。与当前 Wiki 核对后,补充了以下 11 个此前缺失的物种页:
| 中文名 | 学名 | 科 | 状态 |
|---|---|---|---|
| 黄腹滑龟 | Trachemys scripta | 泽龟科 | 入侵物种 |
| 线纹闭壳龟 | Cuora lineata | 地龟科 | CITES II / IUCN CR |
| 海南四眼斑水龟 | Sacalia insulensis | 地龟科 | 国家二级 |
| 百色平胸龟 | Platysternon baiseensis | 平胸龟科 | 国家二级 |
| 缅甸平胸龟 | Platysternon peguense | 平胸龟科 | CITES I |
| 中南丽鳖 | Amyda ornata | 鳖科 | CITES II |
| 佛罗里达鳖 | Apalone ferox | 鳖科 | IUCN LC |
| 砂鳖 | Pelodiscus axenaria | 鳖科 | 国家二级 |
| 黄山马蹄鳖 | Pelodiscus huangshanensis | 鳖科 | 中国特有 |
| 石片鳖 | Pelodiscus shipian | 鳖科 | 中国特有 |
| 北部湾鳖 | Pelodiscus variegatus | 鳖科 | IUCN EN |
关联
参考来源
- TurtleTimes.com
- sp2000.org.cn
- catalogueoflife.org
- baike.baidu.com